Tentoonstelling 'RESIDU'
24 JANUARI T/M 6 MAART 2010
Van 24 januari tot 6 maart 2010 is in Kunsthal 52 op Willemsoord een overzichtstentoonstelling te zien van de werken die binen- en buitenlandse kunstenaars in 2009 gemaakt hebben tijdens hun verblijf in het voormalig waterpompstation in Huisduinen.
Het voormalig waterpompstation is één van de wereldwijde lokaties die door het fonds voor beeldende kunsten aan kunstenaars ter beschikking wordt gesteld. Hiermee wordt kunstenaars de gelegenheid geboden zich te verdiepen en inspiratie op te doen. Het afgelopen jaar werden negen kunstenaars geselecteerd.
Op de tentoonstelling zal te zien zijn hoe de negen Artists in Residence ieder op eigen wijze uitdrukking hebben gegeven aan hun verblijfsperiode, waarbij het natuurgebied, de architectuur van het gebouw en de relatie tot de stad enkele inspiratiebronnen vormden.
De deelnemers van 2009 waren achtereenvolgens: Klaar van der Lippe en Bart Stuart, Antonis Pittas, Georges Hanna, Ro Hagers, Hanneke Francken, Sandor Klijn en Kathrin Höhne en Bjarte Gismarvik.
De overzichtstentoonstelling wordt zondag 24 januari om 15.00 uur geopend met een interview tussen Lex ter Braak, directeur fonds BKVB en Linda Rose Smit, wethouder cultuur Den Helder.
Het gesprek zal worden geleid door Anna Berk, kunsthistorica.
Tevens vindt de officiële presentatie van het boek "Residu" plaats met daarin de zelfgeschreven ervaringen van alle deelnemende kunstenaars tijdens hun verblijf in het waterpompgemaal.
Voor meer informatie zie www.kunsthal52.nl
Klaar van der Lippe & Bart Stuart
Modus Operandi:
Wij verzinnen vaak zelf onze opdracht. We zien het werk zelf en bieden het aan. We ervaren een situatie en zien een mogelijke richting waar het heen kan.
Dat kan een probleem zijn dat schreeuwt om een oplossing of een invalshoek die wordt overgeslagen door tijdsdruk. Maar ook een verandering in een proces waar nog niet aan gedacht is. Het is echt een onderzoeksvraag: wat is het onderwerpen hoe verhouden wij ons hiertoe? Op zoek naar de kern van het onderwerp, de essentie, voorbij de aanname, het vanzelfsprekende, voorbij datgene wat we kennen en dus op zoek naar niets wat we nog niet kennen... De achtergrond en context van het onderwerp zoeken. Hoe ontstaat iets? En het in kaart brengen van de nieuwe dimensies.
Hoe gaan we te werk? We formuleren wat we zien. Bijvoorbeeld: In Den Helder wordt een gebouw opgeknapt dat lang vergeten is. Dat is mooi, maar... Hoe gaat het weer bij de wereld horen in de nieuwe functie? Wat betekent die verandering en wie heeft daar belang? Wat is precies de waarde? Wat is de context van de plek. Hoe ontstaat iets in de tijd en wat betekent het nu?Technische gegevens zijn gemakkelijk terug te vinden in archieven en databanken. De harde kant wordt vaak goed gedocumenteerd omdat het over techniek of economie gaat. Interessanter is de oral histrory. Wie waren erbij betrokken? Wat was hun relatie tot het object of proces? Maar ook hoe mensen het hebben onthouden. Dat gaat over de betekenis en de emotie, de zachte kant. Dit is veel ingewikkelder te ontdekken, bloot te leggen. Dat kost veel tijd. Daarom werken we vaak langer aan een opdracht; om de tijd te hebben het te doorgronden.
Antonis Pittas
in February - open for the public three days a week. In addition to the completed drawing, I exhibited two display cases at the studio space in Den Helder, which were brightly illuminated from the inside by fluorescent tubes. The two display cases contained text, with each case showing a sentence written on a piece of paper: "I placed it two days ago" and "three minutes ago".
After the artist in residence program in Den Helder, the installation was shown at the SMART Project Space in Amsterdam. The reinstallation of the work contained several additions and changes, which made this exhibition a second 'interpretation' of the work rather than a simple repetition of the installation in Den Helder. Besides the reinstallation and transformation of the project at the exhibition in the SMART Project Space, the installation/performance also resulted in a book, which was released in August of 2009. In this publication, a selection of the photographs taken by the audience is included. It contains the main visual element of the installation by showing details of its drawing. Additionally, the book includes two essays by Jennifer Steetskamp and Steven ten Thije, which both describe the work. It was designed by Our Polite Society. The book can be seen as one more transformation of the "original" installation; an attempt to create another form out of the project with new distinct performative and visual characteristics.
Georges Hanna
Sinds 2001 ben ik bezig met het project "Fotoportretten op straat". Ik heb dit project in Nederland, Egypte, Turkije en Duitsland uitgevoerd. Het totale project moet gezien worden als "Work in Progress".
"Fotoportretten op Straat" benadert mensen van verschillende milieuachtergronden en karakters en zoekt in de eerste plaats de verhouding tussen het individu en de stad.
Gedurende het fotograferen probeer ik de persoon te abstraheren van zijn omgeving en het innerlijke gevoel vast te leggen of een moment of conflict te registreren. Vervolgens haal ik de portretten uit hun context (tijd en plaats) door ze samen te voegen met andere nieuwe portretten.
Bij het fotograferen is het van essentieel belang de persoon als zichzelf te "vangen". Het onverwachte contact op straat is voor de meeste mensen vaak confronterend. Men wordt tenslotte indirect door conversatie in een kunstproject betrokken. Door snelle interactie probeer ik de persoon achter de pose te ontdekken en vast te leggen.
Hanneke Francken
Stad en Natuur
Ik bevind mij regelmatig in natuurgebieden waar ik op zoek ben naar beelden die ik kan gebruiken in mijn werk. In de loop der jaren is hierdoor een spoor te ontdekken in mijn werk van onderwerpen zoals: instinct, jachttaferelen, Circle of Life. Weg van de stad waar ik woon om die verbintenis aan te gaan die mij bekend voorkomt. Toch is die verbondenheid niet vanzelfsprekend. Om van de stad weg te zijn besef je dat je in een "maakbare wereld" leeft. Mijn aanpassingsvermogen wordt hierdoor op de proef gesteld. Wat herken ik onbewust? Je neemt de dingen niet meer als vanzelf aan en ik word me bewust van de kloof tussen mens en natuur. Een kloof die ik in mijn tekeningen probeer te overbruggen. "Zijn we totaal vervreemd?"
Een goed voorbeeld is het stilleven uit de serie met de veelzeggende titel "Forbidden Fruit". In de tekening zit je met je neus op het landschap. Je ziet de aarde van bovenaf, waarbij je inzoomt op wat daar groeit en vergaat: het vergane verenkleed van dode patrijzen, lijsters of leeuweriken in close-up. Welke plant- en diersoorten zijn afgebeeld is niet te zeggen, ik ben er niet uit op om de natuur te kopiëren. Ik wil een verhaal vertellen waarbij ik vrijelijk gebruik maak van schetsen, foto's, kunsthistorische motieven en andere beelden die ik vind. Al lijken mijn tekeningen als uitgangspunt de natuur te hebben, toch vind ik in de 'concrete' natuur niet de oplossingen voor mijn werk.
De vluchtigheid van het bestaan en invloeden van de stad lijken steeds dichterbij te komen, in verband met de toename van bevolking en de bouw van huizen. Grenzen vervagen. In mijn visie is de natuur tegenwoordig onlosmakelijk verbonden met de stad.
De vraag die ik mijzelf stel is: "Zijn wij mensen een superieur ras en staan wij daardoor boven al het andere?" Menselijke toepassingen ontstaan door de hand te kunnen leggen op de manier hoe de natuur zich gedraagt. De natuur kan gezien worden als natuur in de idyllische zin en biedt bescherming en ontspanning, terwijl de stad de chaos, bedrijvigheid, ontmoetingen, vervuiling en adrenaline met zich mee brengt. Ook hier wordt er onbewust een balans gevonden. Menselijke toepassingen refereren aan deze tegenstrijdigheid en spelen een belangrijke rol in mijn tekeningen.
Menselijke toepassingen werden vroeger vaak geëerd met een monument met de afbeelding van een mythologisch figuur of gebaseerd op een religieus verhaal. Deze ontleende symboliek uit het verleden is in mijn werk terug te vinden. In de Oudheid werden bijvoorbeeld de zee, de rivieren en de bronnen als goden voorgesteld uit eerbied voor het levengevende water. Dat ontzag is verdwenen. We hebben de natuur geëxploiteerd, maar we zijn nog steeds afhankelijk. Misschien wel meer dan ooit.
Ro Hagers
Flirten met het dualisme
Tijdens de werkperiode in het voormalig pompgemaal in Den Helder -de binnenland studio van het Fonds BKVB- is het werk van de conceptuele beeldhouwer Ro Hagers (1973) beïnvloed geraakt door de fysieke aanwezigheid van de daar aanwezige historische elementen. Met name de defensieve functie die -door middel van zijn geografische ligging- Den Helder heeft gevormd. De vraagstelling achter zijn daar ontstane werk is of kunst zich binnen deze defensieve context verzoenend kan opstellen of juist de waargenomen dissonanten weergeeft en via dit negatieve beeld juist het positieve -of de herinnering daaraan- levend kan maken.
In een aantal zeer verfijnde sculpturen, tekeningen en tekstwerken werkt hij dit thema uit.
Met name in het werk 'The Perfect Circle Square and Round' lijkt hij de logica om een oplossing te bieden aan zijn vraagstelling bewust te willen ondermijnen. Deze installatie van zeven bij zeven meter met fel lamp licht, grind en twee manshoge wanden waarop het op afstand gelijkende hekwerk met prikkeldraad bij nadere beschouwing plots oplost in een grafisch gedicht. Hierbij flirt hij met de Japanse Zen filosofie; ervan uitgaande dat de kern van het dualisme ligt in de taal; die gevormd vanuit het denken, een conceptuele opsplitsing is van de wereld om deze herkenbaar, hanteerbaar en communiceerbaar te maken. Het hekwerk zonder hek is ondanks zijn defensieve vermomming een positieve aansporing om dit werk te zien zonder kijken!
Sandor Klijn
Bouwen met foto´s, schilderen met materie"Ordo Ab Chao". Ofwel orde uit chaos is het idee achter mijn werk. En ook naar associatie ideeën genereren voor het spel dat ik "Dingen laten Dingen doen" heb genoemd. Hierin zitten twee betekenissen namelijk dingen laten dingen doen en dingen laten, dingen doen. Zo zorg ik ervoor dat er een patroon van spullen in de ruimte ontstaat waar tussendoor ik mij moet begeven/bewegen. Het opleggen van beperking. De materie, de dingen, moedwillig van geest en van betekenis willen voorzien zodat er een gesprek ontstaat tussen mij en die dingen en als je goed luistert vertellen ze verhalen en nemen ze je bij de hand en laten ze zien wat jij nog niet wist maar wel wilde weten.
In mijn voorstel voor mijn verblijf in Den Helder gaf ik aan dat ik eerder aldaar opgedane ideeën en ervaringen wilde inzetten als basis voor een nieuw te ontstane installatie. Een poging herinneringen concreet te maken te materialiseren ofwel "rond" te maken. En toen zag ik het, rondmaken, rondgaan, alles gaat hier rond alles stroomt hier. Niet alleen mijn terugkomst, maar ook het stromende water, en het zien verstrijken van de dag, de baan van de zon en de maan, de sterrenhemel, de vuurtoren 's nachts, alles rond. Ik besefte dat het thema van rondgaan niet letterlijk moest worden vertaald. De fotocirkels heb ik veelvuldig gefotografeerd en ben deze in grote hoeveelheden gaan uitknippen, waardoor het bouwsteentjes werden waarmee ik direct op de muur kon werken.
Dit heeft geresulteerd in een panoramisch werk van 1 meter breed en 7 meter lang welke als een muurschildering de basis is gaan vormen voor de gehele installatie. Dan zijn er nog twee amorfe cirkels gemaakt waarvan de eerste gebruik maakt van foto's genomen in gebouw 72 op het willemsoord terrein 3 jaar geleden. Deze is beantwoord met één gemaakt in het pompgemaal in Huisduinen anno nu. Het eerste nogal duister en zwart en het tweede meer richting licht en wit. Verder op de vloer een fotowerk bestaande uit 680 foto's van 10 bij 15 welke afkomstig zijn van mijn eerdere verblijf in Den Helder. Dit werk liggend op de vloer verbindt fotografie met schilderen en is als object (sculptuur) in de ruimte geplaatst. Dan nog twee op de vloer diagonaal aan elkaar, een kleine vuurtoren opgebouwd uit boeken en een video gemaakt in het pand op het willemsoord terrein. Het geheel heb ik genoemd: "Niet toen of later niet doen is laten, dingen laten dingen doen, bij gelegenheid naar de vuurtoren waar de nadruk ligt".
Van Kathrin Höhne en Bjarte Gismarvik zijn filmposters en een installatie van een blue screen filmset te zien tezamen met sculpturen en pilaren die zij bij de productie van hun film "Muskrat"gebruikten. In hun filmmontage diepen zij de pulpstijl van oude horrorfilms uit in relatie tot fictie en de documentaire stijl. Zij maken daarbij onder andere gebruik van bewegende beelden, fotografie, special effects en poppenspel.
Voorbereiding van de tentoonstelling Residu.
Kunstenaars Antonis Pittas, Bart Stuart en Klaar van der Lippe
tijdens de voorbereiding van de tentoonstelling Residu.
Kunsthal52 wordt gesponsord door:
